Rögar Açma
Rögar kapağı kapanmış, hazne çamurla dolmuş veya içindeki su çevreye taşmışsa yüzeydeki birikintiyi almak yeterli olmaz. Rögarın girişinin açılması, dipte toplanan malzemenin uzaklaştırılması ve akış yolunun görünür hâle getirilmesi gerekir. Türkiye Vidanjör, bu tür çalışmalarda kuka araçları ile vakumlu araçları rögarın yapısına, içeriğin yoğunluğuna ve araç yanaşma imkânına göre değerlendirir.
Rögar açma; bina çevresindeki parsel bacalarında, site içi hatların kontrol noktalarında, iş yeri sahalarında ve yağmur ya da atık suyun toplandığı haznelerde uygulanabilir. Çalışmanın kapsamı, kapağın durumuna ve içerideki birikintinin niteliğine göre değişir. Bu yüzden işlem öncesinde sizden rögarın bulunduğu yer, taşmanın yönü, kapağın açılıp açılmadığı ve aracın yaklaşabileceği alan hakkında bilgi alınır.
Kapalı Rögar Kapakları
Rögar kapağı toprak, çamur, beton kalıntısı veya araç geçişi nedeniyle sıkışabilir. Kapak tamamen kapalıysa hazneye doğrudan müdahale edilemez; önce kapağın çevresi ve görünen bölüm temizlenir. Kapağın yapısına zarar vermeden açılabilmesi için mekanik yöntemler değerlendirilir. Betonla sabitlenmiş ya da kırılma riski taşıyan kapaklarda yapılabilecek işlem, mevcut koşullara göre açıkça paylaşılır.
Kapak açıldıktan sonra yalnızca üstte görünen suya bakılmaz. Haznenin tabanında biriken çamur, taş, kum ve katı parçalar da kontrol edilir. Bu tabaka uzun süre kaldığında rögarın kullanılabilir hacmini azaltabilir ve giriş bölümünü yeniden kapatabilir. Kuka aracıyla gevşetilebilen birikintiler hareketlendirilir; vakumlu araçla sıvı ve çamur araç tankına alınır.
Araç yaklaşımı rögarın yerini ve çevresini doğrudan etkiler. Dar sokak, bahçe geçişi, kapalı otopark girişi veya eğimli zemin bulunuyorsa hortum mesafesi ve çalışma noktası önceden değerlendirilir. Araç kapağın hemen yanına gelemese de uygun uzunluktaki hortumla erişim mümkün olabilir. Bunun mümkün olmadığı durumlar size işlem başlamadan önce bildirilir.
Rögar İçindeki Çamur Birikimi
Rögarın dip kısmında biriken çamur, yalnızca sıvı atık çekilerek tamamen uzaklaşmayabilir. Yoğun tabaka hortumun girişini daraltabilir veya emişi yavaşlatabilir. Kuka araçları bu tür birikintileri parçalamaya ve hareketlendirmeye yardımcı olur. Ardından vakumlu araçla gevşeyen çamur, su ve katı parçalar kontrollü biçimde alınır.
Çamurun miktarı ve yoğunluğu, işlemde kullanılacak aracın çalışma şeklini belirler. İnce sıvı tabakası ile sertleşmiş dip çamuru aynı yöntemle ele alınmaz. Rögarın derinliği, giriş ağzının genişliği ve hortumun ulaşabileceği mesafe de değerlendirmeye katılır. Gereksiz araç değişikliğini önlemek için bu bilgiler baştan netleştirilir.
Temizlik sırasında rögar duvarlarında, bağlantı ağızlarında ve çıkış bölümünde birikme olup olmadığı gözlemlenir. Görülen durum, rögarın yalnızca doluluk nedeniyle mi taştığını yoksa bağlantılı hatta başka bir sorun bulunup bulunmadığını anlamaya yardımcı olur. Buradaki amaç, rögarı boşaltmanın yanında sonraki kullanım için geçiş alanını da mümkün olduğunca açık bırakmaktır.
Çekilen içerik sıvı, çamur ve katı parçaların birlikte bulunduğu bir yük olabilir. Bu nedenle tank kapasitesi ve emiş düzeni, malzemenin yoğunluğuna göre seçilir. Araç tankının doluluk sınırına yaklaşılması hâlinde çalışma biçimi değiştirilir; bu konu işlem öncesinde açık biçimde anlatılır.
Taşma Yapan Rögarlar
Rögarın çevresine su veya çamur yayıldığında ilk ihtiyaç, taşma yükünü azaltmak ve haznenin içindeki birikintiyi almaktır. Vakumlu araçla sıvı çekilirken kuka aracı, kapağa yakın bölgede veya hazne içinde sıkışan katı parçaların gevşetilmesinde kullanılabilir. Böylece rögarın iç hacmi yeniden kullanılabilir hâle getirilir.
Taşma; yoğun yağış, dip çamuru, katı atık birikimi veya bağlantı bölümündeki daralma nedeniyle görülebilir. Sadece dışarıdaki suyu almak, rögar içindeki doluluğu ortadan kaldırmıyorsa sorun kısa sürede yeniden ortaya çıkabilir. Bu yüzden hazne içi, giriş ve çıkış bölümleri birlikte gözden geçirilir. Görülebilen durum ile belirlenemeyen noktalar birbirinden ayrılarak size net bilgi verilir.
- Taşan sıvının çevreye yayılmasını sınırlamak için önce emiş yapılır.
- Kapağa yakın katı birikintiler kuka ile gevşetilir.
- Dipteki çamur ve yoğun içerik vakumlu araçla alınır.
- Hortum, tank ve araç konumu rögarın bulunduğu alana göre belirlenir.
Rögar bağlantısında kırık, çökme veya sürekli dolmaya yol açan başka bir durumdan şüpheleniliyorsa Kanal Görüntüleme ayrıca değerlendirilebilir. Bu işlem, Rögar Açma çalışmasının yerine geçmez; ihtiyaç görülürse hattın içindeki bölümlerin incelenmesine yardımcı olur. Kamera gerekip gerekmediği, rögar açıldıktan sonra görülen tabloya göre açıklanır.
Çalışma tamamlandığında kapağın kapanma durumu, rögar çevresinin temiz bırakılması ve alınan malzemenin taşınması hakkında bilgi verilir. Kapağın kırık, eksik veya güvenli kapanmayacak durumda olması hâlinde bu durum da saklanmaz. Rögarın tekrar kullanıma alınması için yapılabilecekler, mevcut bulgular üzerinden anlatılır.
Rögar açma talebinde şu ayrıntıları paylaşmanız hazırlığı kolaylaştırır:
- Rögarın sokak, bahçe, otopark veya bina çevresindeki konumu
- Kapağın açılıp açılmadığı ve çevresinde beton ya da toprak bulunup bulunmadığı
- Taşmanın sıvı, çamur veya katı parçalar içerip içermediği
- Aracın yaklaşabileceği mesafe ve hortumun geçeceği alan
- Rögarın daha önce temizlenip temizlenmediği ve kısa sürede yeniden dolup dolmadığı
Bu bilgiler, kuka aracı mı, vakumlu araç mı ya da iki aracın birlikte mi kullanılacağını anlamaya yardımcı olur. Araç seçimi, rögarın ölçüsünden çok içerideki malzemenin yapısı, haznenin derinliği ve çalışma alanının elverişliliğiyle ilişkilidir. Büyük miktarda sıvı ve yoğun çamur bir aradaysa tank hacmi ile emiş gücü buna göre planlanır.
Rögarın çevresindeki atık suyun uzun süre beklemesi koku ve zemin kirlenmesi oluşturabilir. Bu nedenle taşma görüldüğünde kapağı zorlamadan ve içine farklı malzemeler dökmeden bilgi vermeniz daha doğru olur. Rögarın üzerine araç park edilmişse, kapak çevresine beton dökülmüşse veya geçiş yolu dar ise bunları önceden belirtmeniz yapılabilir işlemlerin daha doğru anlatılmasını sağlar.
Ankara genelinde rögar açma taleplerinde Çankaya merkez olmak üzere Yenimahalle, Keçiören, Altındağ, Mamak, Etimesgut, Sincan, Pursaklar ve Gölbaşı gibi hizmet bölgelerine ulaşım planlanır. Adresin yanı sıra rögarın yapısı ve araç erişimi de değerlendirilir. Böylece size yalnızca yapılabilecek işlem, kullanılacak araç ve çalışmanın kapsamı hakkında anlaşılır bilgi sunulur.
Kapak toprak, çamur, beton kalıntısı veya araç baskısı nedeniyle açılmıyorsa önce çevresi incelenir. Mekanik açma olanağı, kapağın malzemesi ve kırılma riski değerlendirilir. Hazneye güvenli erişim sağlanamıyorsa yapılabilecek işlem ile mevcut sınırlar size önceden açıklanır.
Parsel bacalarında biriken çamur, kum ve katı parçalar çıkış ağzını daraltabilir. Kuka aracıyla gevşetilen malzeme, vakumlu araçla bacadan alınır. Dar bahçe geçişleri veya uzak kapaklar için hortum mesafesi hesaplanır; temizlik, bacanın derinliği ve bağlantı biçimine göre şekillenir.
Rögarın tabanında yoğunlaşan çamur yalnızca üstteki suyun çekilmesiyle uzaklaşmayabilir. Vakumlu araç sıvıyı ve gevşetilmiş dip malzemesini tankına alır. İçerik ağırlaştıkça emiş düzeni ve tank kapasitesi yeniden değerlendirilir; görünen temizlik ile tabandaki birikim birbirinden ayrılır.
Üzeri toprak, asfalt veya dolgu ile kapanan rögarların yeri mevcut hat izleri ve çevredeki bağlantılar üzerinden araştırılır. Nokta bulunamıyorsa Kanal Görüntüleme ile ek inceleme gündeme gelebilir. Kesin konum belirsizse kazı yapılacağı varsayılmaz; uygulanabilecek yöntem ve sınırlar açıkça belirtilir.